Birinchi kun Amerika'da
Toshkentdan AQSh'ga ketib, o'qishni boshlagan talabaning eng qiyin lahzasi — birinchi kun. Yangi shahar, yangi til, yangi odamlar, boshqacha tarbiya tizimi. Bunchai bog'lanishsiz o'zingizni qoldirganingizdan ko'ra, birinchi kishi bilan dil topish — bu o'zbek talabalarning hayoti osonlashtiradi.
"Meni Nyu-Yorkda birinchi hafta juda dahshatli bo'ldi," deydi Dilbar, Kolumbiya universitetida magistratga o'quvchi. "Lekin menga WhatsApp guruhidan bitta qiz yo'l ko'rsatdi, kvartirani qanday topish, bank accountni qanday ochish, darslarni qanday registratsiya qilish kerakligi — bularning hammasini." Ushbu guruh — faqat AQSh'dagi o'zbek talabalar: uni kerak bo'lgani vaqtda so'roq bersangiz, sizga bilgan odam javob beradi.
Darsni tushunishdan aqli bilan qolgan
Amerika'dagi o'qish tizimi O'zbekistondakidan asosan farq qiladi. Lektor o'zi bilganni ayta olmaydi; o'quvchi o'ziga to'liq tanish bo'lmaydigan materyalning ichiga borib javob topishni o'rganadi. Beshlab topshirig'i bilan ko'plab o'zbek talabalar dastlabki semestr boshida yo'qotib qoladi.
Shuning uchun jamoada borilgan o'quvchilar tomonidan berga tushuntirish juda muhim. Mustafo, Kalifornya universitetida kompyuter fanini o'qiyotgan ikkinchi kurschi, har hafta miting o'tkazadi: shuning uchun birinchi kurschilar matematika va murakkab fanlar mavzularini tushunishlari mumkin. "Aytgancha, menga o'sha haftalik gaplashuvlar yordamida GPA yaxshi o'tildi," deydi u.
Bu faqat dars emas. Keying imtihonlar uchun tayyorlash, professor bilan qanday gaplashish kerakligi, homeworklarni qanday qilish kerakligi, qaysi kutubxonada ketish — bularning hammasiga javob topish mumkin birgalikka.
Visa, hujjat, va o'zbek tarjimasi
Talabaning USA'dagi hayotida juda kam muammalar borki, ularda visa yo'q. O'qish vizasi, O-PT tasvichi, yangi universitetga o'tish, hujjatlarni qanday tayyorlash — bularning hammasi murakkab va tez-tez o'zgaradi.
O'zbek talabalar jamoasida bu masalalar birgalikka yechiladi. Kimdir 2 yil oldin shunday muammoni hal qilgan bo'lsa, u hozir uni boshqa talabaga tushuntira oladi. Xatolar boshida o'zlari topilgan, shuning uchun yangi kelgan qiz yoki yigit ularga duch kelmasligi mumkin.
Jurabbek, Tekasda MBA tayyorlanib turgan, shuni biladi: "Mening visa muammo bor edi. Javobsiz turgan edi dastlab. Lekin birta odam menga o'zining advokatini taklif qildi. Va shuning uchun bu muammo 3 hafta emas, 1 hafta ichida yechildi."
Jamoaning ruhiyat tomon'i
Ammo jamoaning qiymati faqat amaliy foyda emas. Amerika'da yolg'iz yashash — bu ruhiy musibasidir. Millat, tili, taomi, musiqa — bunday ichki sho'x yetishligi talabani tez-tez o'zlashtira ko'nday bo'ladi.
O'zbek jamiyati Nyu-Yorkda, Los-Anjelesda, Cikagoda — bu faqat darslar uchun guruh emas. Fasliy bayramlarni bir-birgina o'tkazadigan, qaysoqa bilan pilov tayyorladigan, Navro'z kuni ko'plab talaba o'ronda minib turgan. Bu erda faqat mavjud emas: bu yerda siz oilani topolasiz.
"Menga Thanksgiving kuni televidyoga shuning uchun dukkonda ishlatilgan qayqoq sotib oldim," deydi Oybek, Nyu-Yorkdagi qo'shimcha talaba. "Ikki o'zbek qiz qo'shimcha stol tayyorladi. Biz to'rtta kishi o'ronda edik, lekin menga o'zim oilada bo'lgandek tuyuldi."
Kelajakka qaytarish
Mahalasida yashashning yana bir qiymati bor: bu erda oilalar birga joylashgandirsa — ular kelajakga yo'l topishda ham bir-biriga yordam beradi. Talaba graduation qilganda, u boshliq sifatida katta kompaniyada ish topishi mumkin. Shuning uchun jamoasi unga katta qimmatli: networking, tavashshuf, boshlang'ich malakalatdan boshlab katta maqam sifatida hamma qadam.
Bu shuning uchun ko'p o'zbek alumni komp'aniyalar Amerikada katta turadi. Ularni birgalikka solib turgan — faqat dars emas, jamoaning uzilmas kuchi edi.
Yangi talabalar uchun
Agar siz AQSh'ga ketmoqchi bo'lsangiz va o'zbek talabalarning jamoasi haqida bilmagan bo'lsangiz — bilishing kerak. Bu jamoalar foqat bir talaba emas; bu sizning ikkinchi oilangiz bo'la oladi. Dars, muammolar, bayram, shunday bo'libdi, ular barlasida siz yolg'iz emasmiz.
EduGo, o'qishni planlashayotgangan talabalar uchun shunday jamoalar bilan bog'lanishni va ularga tushuntirishi mumkin. O'qish jarayoni — bu faqat dars emas; bu hayot. Shuning uchun o'qish haqida tanlanganda esa o'zbek talabalarning o'zaro turadigan jamoasi ham shuning qadami ko'rsatilga deydi.