Bakalavrda o'qiyotganim davomida men universitetning hayoti, semestrdagi 5-6 ta fanni o'qish, katta auditoriyalardagi leksiyalar va laboratoriya ishlarini yaxshi bilardim. Bir necha yil o'tgach, magistratura dasturiga qabul olindim va to'liq boshqacha dunyoga kirganman. Hozirda men o'sha tajribani baham ko'rmoqchiman, chunki ko'pchi Uzbek talabalar uchun bu yo'l nozik qoladi.
Dastur davomiyligi va fokus
Bakalavrda men to'rt yil o'qidim va birinchi ikki yilda keng ko'lamli fanlar oldum — matematika, fizika, kimyo va boshqalar. Magistraturada esa hammasi boshqacha. Barcha dastur faqat ikki yil davom etadi, ba'zi joylarda undan ham qisqa. Lekin bu vaqt faqat sendirilgan bo'lib o'tadi — siz faqat shunchaki o'qimaysiz, balki o'sha sohada chuqur qaytasiz.
Magistratura dasturi bitta yo'nalishga fokuslanadi. Men Information Systems o'qiyotgan bo'lsam, biz hamma dars, loyiha va tadqiqot ana shu soha atrofida aylanadi. Bakalavrda ortiqcha fan bo'lsa ham, magistraturada hamma narsaning orasida bog'lanish bor va hamma qo'shimcha bilik siz kerak bo'lgan narsaga bog'langan.
O'qitish uslubi va oquv yuklamasi
Bakalavrda leksiyalar asosiy edi — profesor dars aytib beradi, siz yozib olasiz, imtihonda yozasiz. Magistraturada esa dars boshqacharoq. Seminarlar va seminarlar kattaroq o'rin egallaydi. Birgalikda muammoni yechish, makalalarni tahlil qilish, o'zaro muhokama — bularni tez-tez qilamiz. Professor bilan yaqin munosabat tuziladi. Ba'zida professor bilan ofisida uchrashib, loyihang borasida gaplashasan.
Kitobdan o'qish va ma'lumotlarni qidirish bakalavrda tez-tez bo'ldi, lekin magistraturada bu asosiy ish. Har hafta yoki har ikki hafta siz 20-30 sahifali ilmiy makola o'qib, uning borasida fikr bildirish kerak. Ko'pincha inglizcha to'g'ri yozish va o'ylash qobiliyati ham talab qilinadi.
Vaqt va mustaqillik
Bakalavrda taqvim oldindan belgilangan — darslar dushanba chorshanba, laboratoriyadagi soat ham bilinadi. Magistraturada siz o'zingiz vaqtingizni boshqarasiz, ammo tanaffuslari yo'q. Loyihalarni o'zlashtirib ishlash, tadqiqotni davom ettirish — bularning uchun ko'p vaqt sarflash kerak. Ba'zi kuni darsga borsangiz ham, ko'p vaqt kutubxonada, laboratoriyada yoki kompyuter oldida o'tadi.
Mustaqillik kerakli. Biron narsani o'ylamagan bo'lsangiz, uni hech kim sizga ko'rsatmaydi. Professor sizni oyoqladi, ammo siz o'zingiz ish boshlashingiz kerak. Kitob o'qiy, ilmiy maqolaları topay, daftaridan yoza — hammasi siz. Buni iloji yo'q qilib o'zlashtirib olsangiz, magistratura o'qishi yashir kuchli bo'ladi.
Tadqiqot va ishlab chiqarish
Magistraturaning butun asosi tadqiqotdir. Birogina magistraturada biron sohada chuqur qaytish kere bo'lsa, u tadqiqot orqali bo'ladi. Ba'zi program borasida diploma loyihasi yoki mashinaning nomini o'ylab topish emas, balki o'zi ozodlikka chuqur izlanish va uning bo'yicha kitob yozish. Bu bakalavr tahlilida ko'rinmagan.
Bacalavrda loyihalar ko'rinida 10-20 sahifali ishlari tayyorlash o'qiy, magistraturada siz har oyda o'zining tadqiqotida ko'proq sarmoya qo'yasiz. Semestrdagi oxirida siz oʻzining jadval, grafik, natijalar borasida taklif berasiz. Bu bizni ish dunyo uchun tayoq qiladi.
Ishni izlash va karyera
Bakalavrdan keyin ko'pchilar birinchi yilida ish izlashga va xesh bir narsa bilmay turib o'qishni boshlashlardi. Magistraturada esa siz o'sha joniborning hali o'rtasida ish izlamay boshlaysiz. Birgina laboratoriyada ishlasak ham yoki hech qaysi loyihada katta hissang bo'lsa, CV-ni to'pla olasiz.
Kanadada magistratura darajasi ishni izlashda ancha afzallik beradi. Birgina faqat bakalavr o'qigandan keyin ko'pchilar ish topishi qiyin bo'lsa, magistraturada bunga ehtiyoj kam. Aynan shu sabab, ko'pchi Uzbek talabalar magistraturaga boradi — nafaqat bilik uchun, balki karyera uchun ham.
Magistraturada o'qish yuqori talab qo'yadi, ammo siz ham yuqori darajada o'qisa, chuqur bilim va ishga tayyor bo'lib chiqqansiz. Agar siz Kanadada magistratura haqida to'liqroq tushuntirmoq yoki o'zingizning yo'liyla mos dasturni topmoq istasangiz, EduGo ga murojaat qiling — ular siz bilan shu borasida chuqur gaplashish va to'g'ri qaror qabul qilishda yordam beradi.