Aziza o'zining birinchi kuni Tokio universitetiga keldi va darhol bir narsa sezdi: u har qanday narsani amal qilmayotgani emas, balki qanday amal qilishi kerakligi. Buning sababi — Yaponiya madaniyati asli respekt, tartib va ehtiyotkorlik bilan o'ralgan. Bu madaniyatni tushunish, Uzbek talabasi uchun o'qish bo'yicha yo'lini ancha sodda va xursand qilaradi.
Yaponiyada arvohda: nima bilish kerak
Yaponiya madaniyatining asosiy qismi — elders va otalar-onalar uchun respekt. Universitetda, rebotatxonada, va hatto kichik dukonda siz ko'rasiz: odamlar bir-birini boshini egilib, kabullarni qabul qiladilar. Respekt — bu odamga, uning shaxsi vaqtiga, va uning sohil-hududiga hushyor bo'lish demakdir.
Yaponiyada shokolad berish, xohumchi bo'lmaganda, muholib emas. Agar siz o'z deshmanigaham sovg'a bermoqchi bo'lsangiz, uni ikkala qo'lda bering. Buni tilshunos hisoblaydi.
Uy ichida va tashqarida: oyoq kiyim qoidalari
Aziza birinchi bor jamoat transportida sakrashi juda qattiq bo'ldi. Shaxsiy maydon Yaponiyada Garbada qanday emasdir. Lekin shu bilan birga — shovqinli bo'lmang. Qatarda suratga olmaslik, sauti yumaloq bo'lish, telefonda gapirmaslik — bu hamma joyda adat.
Uy ichida, shubhasiz, oyoq kiyimni chiqarish kerak. Buning sababi — uy va rebotkhanada nizo emas, tartib. Jamoat hamamdan oldin ham oyoq kiyimni yechish kerak. Bu respekt va ta'dib — uning xosilasidan hisoblanadi.
Ovqat ichish: xotin-qizning imom va mahfil
Jamoat ovqatxonada yoki universitetning cafetarijasida Aziza uchun birinchi dars qattiq bo'ldi. Chopsticklar — bu odamlar uchun ibtidoiy, lekin xurjmanda emas. Shashlik bo'lmagan, qichir chok bo'lish yoqimli adat; bu ovqatning mazasini baholanish demakdir.
Sumlya (sup) ichish, xushning pastida — bu shunga qo'shimcha shovqin. Yaponiyada bu malul emas. Lekin ehtiyot bo'ling: plastik qoshiq yoki nozik chopstick bilan oshpazlik qilishdan voz kechish kerak. U — ilm va ta'lim; shuning sababini ko'rsatish kerak.
Diqq'at va vaqt: Yaponiya distsiplini
Azizaning birinchi hafta uchun eng katta dars — vaqtni tushun. Yaponiyada bir minut kechikish — bu respektni buzish emas, balki o'z-o'ziga haqoratsizlik bilan qarash. Dars, juma, yoki har qanday sayohat o'rnatilgan vaqtda boshlanadi. Agar bu juda vaqtda bo'lsa, bas kelishidan oldin 10 minut erta bo'ling.
Yuqori darajadagi shaxsiyatga yoki o'qituvchiga soybosh bilan e'tibor berish — bu Yaponiya jurisprudentsiyasi. Nomi, unvani, va shaxsiy maqomini bilish kerak. Bu — respekt, ayyan.
Ot'ol o'rni va shaxsiy maydon
Jamoat transportda biron joyda olib o'tirmoq juda odam-xo'jalik qog'ozi emas. Shunga qo'shimcha — nozik bo'ling. Sig'imligan sumlya bo'yicha, chekingga qarab, hamkasblar o'rtasida, va faqat shunga qo'shimcha — o'z maydoni xona ko'rinib keladi.
Soyyod va shaxsiy rasm bilan yoki darslik bilan ish ko'rish faqat bosib turgan odam uchun emas. Otlar, darsliklar, va malumotlar — bu shaxsiy maydoni, va ularni respektdan o'tinib almashtirish kerak.
Ziyaratxona va sakral joylar: madaniy etiket
Yaponiyada buddist templ va Shinto makoni o'zida bo'lsa ham, ularni ziyorat qilish talabachalarni bois qiladi. Tomonidan kirish, chumilik, va tabiiy ta'zim — bu asosiy qoidalar. Fotosurat olish huquqini bilib oling (ko'pincha bu orinmay qo'yiladi), va agar biror odam sizga dars bersa, unga ehtiyot bilan tinglang.
Madaniyatni o'rganish — investitsiya
Aziza uch oydan so'ng o'zini boshqacharab sezdi. Undan o'tmay, Yaponiyaning bu aniq madaniyati uni o'z universitetida yanada qabul qildirdi. O'qituvchilar uning respektini sezdiler. Sinfdoshlar uning respektini qadrlasa, ham tashkiliy qo'mita uni manfa'atli tadbirlar uchun taklif qildirdi.
Yaponiya madaniyatini tushunish — bu faqat bo'lgan adatlarga amal qilish emas. Bu shuning o'zida bo'lish demakdir: talabaning o'rni, o'z respektini, va boshqa shaxslarni hurmat qilish.